Làm việc tại nhà, học trực tuyến, xử lý giấy tờ buổi tối... ngày càng nhiều gia đình cần một góc làm việc tại nhà đúng nghĩa thay vì tạm bợ ở bàn ăn hay trên giường. Một không gian làm việc tốt không cần rộng; quan trọng là đúng kích thước, đủ sáng, yên tĩnh và có đủ hạ tầng điện, mạng. Bài viết này tổng hợp các nguyên tắc thiết kế mà kiến trúc sư HICONIQUE × PQT áp dụng cho căn hộ và nhà phố ở Hải Phòng.
Chọn vị trí đặt góc làm việc
Vị trí quyết định phần lớn chất lượng của góc làm việc. Một số tiêu chí nên ưu tiên:
- Yên tĩnh, ít người qua lại: tránh đặt cạnh phòng khách, bếp hoặc cửa ra vào. Trong nhà phố, các tầng trên thường yên tĩnh hơn tầng 1 sát mặt đường.
- Gần ánh sáng tự nhiên nhưng không đối diện trực tiếp cửa sổ: đặt bàn sao cho cửa sổ nằm bên cạnh (vuông góc với hướng nhìn) để tránh chói và tránh ngồi ngược sáng khi họp video.
- Tránh nắng tây: phòng hướng tây buổi chiều rất nóng và chói; nếu buộc phải dùng, cần rèm cản sáng, lam chắn nắng hoặc phim cách nhiệt cho kính.
- Lưng tựa vào tường đặc, nhìn ra không gian mở – vừa là cách bố trí được ưa chuộng theo quan niệm phong thuỷ, vừa giúp người ngồi thấy ai bước vào phòng và có hậu cảnh gọn gàng khi gọi video.
Những vị trí có thể tận dụng: một góc phòng ngủ, hốc tường, tầng lửng, khoảng hành lang rộng cạnh cầu thang, hoặc một phần phòng khách được ngăn bằng kệ.
Kích thước bàn ghế theo công thái học
| Hạng mục | Kích thước tham khảo |
|---|---|
| Chiều cao mặt bàn | 72–75 cm (hoặc bàn chỉnh độ cao) |
| Chiều rộng bàn một người | 100–120 cm, thoải mái là từ 120 cm |
| Chiều sâu bàn | 60–80 cm |
| Khoảng lùi ghế phía sau bàn | 80–100 cm |
| Khoảng cách mắt – màn hình | khoảng 50–70 cm |
| Mép trên màn hình | ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút |
Ghế làm việc nên chỉnh được độ cao, có tựa lưng đỡ phần thắt lưng. Khi ngồi đúng, bàn chân đặt phẳng trên sàn, đầu gối và khuỷu tay gập khoảng 90 độ, cổ tay thẳng khi gõ phím. Nếu dùng máy tính xách tay thường xuyên, nên có giá kê để nâng màn hình kèm bàn phím, chuột rời.
Ánh sáng cho góc làm việc
Ánh sáng là yếu tố hay bị xem nhẹ nhất nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến mắt và sự tập trung.
- Độ rọi trên mặt bàn: khu vực đọc, viết, làm việc với máy tính thường được khuyến nghị khoảng 500 lux, cao hơn mức chiếu sáng chung của phòng khách, phòng ngủ.
- Nhiệt độ màu: 4000K (trắng trung tính) giúp tỉnh táo khi làm việc; nếu góc làm việc nằm trong phòng ngủ, có thể kết hợp đèn trần ấm 3000K và đèn bàn trung tính.
- Chống chói: chọn đèn có chụp hoặc tán quang, tránh để bóng đèn phản chiếu trực tiếp trên màn hình. Đèn bàn đặt phía đối diện tay cầm bút để không tạo bóng trên giấy.
- Chỉ số hoàn màu (CRI) từ 80 trở lên, cao hơn nếu bạn làm việc với màu sắc như thiết kế, ảnh.
- Ánh sáng cho họp video: nguồn sáng mềm phía trước mặt, tránh cửa sổ sáng sau lưng.
Để ước tính số lượng và công suất đèn cho phòng làm việc theo diện tích, hãy thử công cụ tính chiếu sáng.
Điện, mạng, âm thanh và khí hậu
Điện và mạng
- Bố trí ổ cắm ngay trên hoặc dưới mặt bàn (ổ âm bàn, ổ gắn chân bàn), tránh dây nối dài chạy ngang sàn.
- Nếu xây mới hoặc cải tạo, nên đi dây mạng LAN đến góc làm việc và lắp thêm điểm phát wifi cho nhà nhiều tầng – sàn bê tông làm sóng wifi suy giảm đáng kể giữa các tầng.
- Có máng hoặc khay đi dây dưới bàn để giữ gọn dây sạc, dây màn hình.
Âm thanh
Rèm vải dày, thảm, kệ sách đầy, vách ốp gỗ hoặc tấm tiêu âm giúp giảm tiếng vang khi họp trực tuyến. Cửa phòng nên là cửa đặc có gioăng thay vì cửa rỗng nhẹ nếu cần yên tĩnh.
Nhiệt độ và độ ẩm
Phòng làm việc nhỏ có máy tính dễ nóng; cần điều hoà hoặc quạt và thông gió tốt. Trong mùa nồm, nên đóng kín cửa, dùng máy hút ẩm hoặc chế độ khô của điều hoà để bảo vệ thiết bị điện tử, giấy tờ và sách.
Lưu trữ và giữ góc làm việc gọn gàng
- Kệ treo, tủ treo phía trên bàn tận dụng chiều cao tường.
- Hộc kéo hoặc tủ di động dưới bàn cho giấy tờ, thiết bị.
- Bảng ghim, bảng từ cho lịch, ghi chú, giúp mặt bàn thoáng.
- Tủ hồ sơ có cánh cho giấy tờ quan trọng, tránh bụi và ẩm.
Màu sắc nên nhẹ nhàng, ít tương phản mạnh: tường trắng ấm, xám nhạt, xanh lá nhạt, kết hợp gỗ sáng màu giúp mắt dễ chịu khi làm việc lâu.
Gợi ý bố trí theo loại nhà
Căn hộ chung cư nhỏ
Tận dụng một góc phòng ngủ cạnh cửa sổ với bàn dài 100–120 cm liền với tủ áo hoặc kệ sách may đo. Có thể dùng bàn gấp gắn tường nếu diện tích rất hạn chế, hoặc kết hợp bàn trang điểm và bàn làm việc trong một món.
Nhà phố nhiều tầng
Tầng lửng, phòng ở tầng 3–4 hoặc khu vực cạnh giếng trời là vị trí lý tưởng: yên tĩnh, có ánh sáng tự nhiên. Nếu hai người cùng làm việc, có thể dùng một bàn dài 2,4–3,0 m dọc tường hoặc hai bàn đặt vuông góc tạo góc chữ L.
Phòng làm việc riêng
Với phòng riêng từ khoảng 8–10 m², có thể bố trí bàn làm việc, tủ sách kịch trần và một ghế đọc sách hoặc sofa nhỏ để tiếp khách, kèm cửa đặc và rèm cản sáng.
Bắt đầu thiết kế góc làm việc của bạn
Nếu bạn đang làm nội thất cho căn hộ, hãy thử khái toán nội thất căn hộ để biết khoảng chi phí, hoặc xem các mẫu nhà kèm chi phí nếu đang chuẩn bị xây mới. Khi cần một phương án hoàn chỉnh, gửi yêu cầu báo giá để kiến trúc sư HICONIQUE × PQT khảo sát và thiết kế không gian làm việc phù hợp với ngôi nhà và thói quen của bạn.
